Иванова Валентина Аркадьевна — театр актриси. Чӑваш Республикин халӑх артисчӗ (2003), Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ артисчӗ (1991). К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн паллӑ актриси.

Пурнӑҫӗ

Валентина Аркадьевна Иванова 1961 ҫулхи ҫурлан 19-мӗшӗнче Чӑваш АССР-ӗнчи Канаш районӗнчи Уйкас ялӗнче ҫуралнӑ.

1983 ҫулта СССР Патшалӑх академи Кӗҫӗн театрӗ ҫумӗнчи М.С. Щепкин ячӗллӗ Аслӑ театр училищине (институтне) вӗренсе пӗтернӗ (ЧР тава тивӗҫлӗ ӳнерӗн ӗҫченӗ, В.К. Смирнов профессор ертсе пыракан чӑваш студийӗ).

Карьера

1983 ҫулта училище вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑнах Валентина Ивановӑна К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн труппине илнӗ, унта вӑл хальхи вӑхӑтчченех ӗҫлет.

Унӑн пӗрремӗш пысӑк ӗҫӗ П. Афанасьевӑн «Сан ятупа» трагедийӗнчи роль пулнӑ, унта вӑл тарӑн психологиллӗ сӑнар калӑплас ӑсталӑха кӑтартнӑ. Актрисӑн пӗрремӗш паллӑ ролӗсенчен пӗри М. Горький пьесипе лартнӑ «Хӗвелсӗр» спектакльти Настя сӑнарӗ пулнӑ — ҫак ӗҫ ҫамрӑк актрисӑн пултарулӑхӗ мӗнле пулнине тӳрех палӑртнӑ.

Актрисӑн пултарулӑхӗнче наци характерне тарӑннӑн уҫса паракан чӑваш хӗрарӑмӗсен сӑнарӗсем уйрӑм вырӑн йышӑнаҫҫӗ. Чылай паллӑ рольсем хушшинче — Пинерпи (П. Осиповӑн «Айтар»), Салампи (А. Артемьев повеҫӗпе лартнӑ «Салампи»), К.В. Ивановӑн «Нарспи» поэмипе лартнӑ спектакльти Нарспи, Шурка (Н. Сидоровӑн «Кантӑкран шаккарӗ хамӑр ял каччи»), Улькка (Н. Сидоровӑн «Ют йӑвари куккук»). Улькка сӑнарӗнче актриса куракансене сценӑри ырӑ кӑмӑллӑхпа, ӑшӑлӑхпа тата чӗрӗ ҫын чӑнлӑхӗпе тӗлӗнтернӗ; шӑп ҫак вӑхӑтран пуҫласа ӑна куракансенчен чылайӑшӗ паллама пуҫланӑ.

Валентина Иванова калӑпланӑ кашни сӑнар илемлӗ пластикӑпа тата музыка сӑнарлӑхӗпе уйрӑлса тӑрать.

Актёр ӗҫӗсӗр пуҫне, Валентина Аркадьевна И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн культурологи кафедринче преподаватель пулса ӗҫленӗ.

Хисепӗсем

• Чӑваш АССР-ӗн тава тивӗҫлӗ артисчӗ (1991);
• Чӑваш Республикин халӑх артисчӗ (2003);
• Театр шайӗнчи конкурсӑн «Хӗрарӑмӑн чи лайӑх ролӗ» номинацин лауреачӗ (2011, А. Горбачевӑн «Коса на камень» спектаклӗнчи Василиса ролӗ);
• Театр шайӗнчи конкурсӑн «Хӗрарӑмӑн чи лайӑх ролӗ» номинацин лауреачӗ (2015, В. Ляпинӑн «Наследство дедушки из Чикаго» спектаклӗнчи Вера Александровна ролӗ);
• Пӗтӗм чӑвашсен IV «Асам» кинофестивалӗн «Хӗрарӑмӑн чи лайӑх ролӗ» номинацийӗн ҫӗнтерӳҫи («Туса лартатӑп шурӑ ҫурт» кинофильмри рольшӗн, режиссёрӗ — Владимир Карсаков);
• Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗн Тав ҫырӑвӗ (2019) — тӑван ҫӗршывӑн культурипе ӳнерне аталантарас ӗҫри тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн тата нумай ҫул тухӑҫлӑ ӗҫленӗшӗн.

Ҫемйи

• Упӑшки — Иванов Иван (Чӑваш Енӗн халӑх артисчӗ). М.С. Щепкин ячӗллӗ Аслӑ театр училищине вӗренме кӗнӗ чухнехи экзаменсенче паллашнӑ, 1981 ҫулта пӗрлешнӗ.
• Ачисем — ывӑлӗпе икӗ хӗрӗ. Дмитрий ывӑлӗ ача чухне «Нарспи» спектакльте сценӑ ҫине тухнӑ, унта вӑл Сентти ачан рольне вылянӑ.

Театри тӗп рольсем

• Селиме — Н. Ильбекӑн «Хура ҫӑкӑр»;
• Пинерпи — П. Осиповӑн «Айтар»;
• Салампи — А. Артемьев повеҫӗпе лартнӑ «Салампи»;
• Настя — М. Горькийӗн «Хӗвелсӗр»;
• Нарспи — К.В. Иванов поэмипе лартнӑ «Нарспи»;
• Шурка — Н. Сидоровӑн «Кантӑкран шаккарӗ хамӑр ял каччи»;
• Улькка — Н. Сидоровӑн «Ют йӑвари куккук»;
• Дина — М. Рощинӑн «Сенкер ӗмӗтсем»;
• Клава — В. Розовӑн «Туй кунӗ»;
• Инкен — Г. Гауптманӑн «Вилӗм кӳрекен юрату»;
• Марина — Л.Н. Толстойӑн «Ҫын кӳҫулӗ ҫӗре ӳкмест»;
• Амӑшӗ — Н.В. Угаринӑн «Чечек ӗшнинчи ҫурт»;
• Поля — Ф. Буляковӑн «Карчӑксем качча каяҫҫӗ»;
• Татьяна, Наҫтик — Н. Мраньккан «Ӗмӗр сакки сарлака»;
• Амӑшӗ — З. Прилепинӑн «Жизнь за други своя».